Τρίτη, 10 Οκτωβρίου 2017

Εφηβεία και διαδίκτυο

Γιατί ο έφηβος δεν μπορεί να «ξεκολλήσει» από το διαδίκτυο; Τρόποι αντιμετώπισης για γονείς





Γράφει στο efiveia.gr η Σταυρούλα Γεωργακοπούλου, Ψυχολόγος με Ειδίκευση στη Γνωσιακή- Συμπεριφορική θεραπεία και τον Εθισμό στο διαδίκτυο, Υπεύθυνη Διεύθυνσης site Ψυχολογίας Psychopedia.gr
Το διαδίκτυο είναι ένας εικονικός χώρος όπου μπορούμε να ικανοποιήσουμε και τις πιο κρυφές μας επιθυμίες. Μπορούμε να προβάλλουμε τον εαυτό μας όπως θα θέλαμε να είναι και να δείξουμε αυτά που θέλουμε εμείς να ξέρει ο άλλος.
Τι είναι αυτό που κάνει τον έφηβο να μη θέλει να αποχωρήσει από το διαδίκτυο;
Έρευνες δείχνουν ότι οι έφηβοι ανεξαρτήτως φύλου επηρεάζονται πολύ από τη γνώμη που θα σχηματίσουν οι άλλοι για αυτούς. Στον διαδικτυακό κόσμο χωρίζονται λίγο οι προτιμήσεις καθώς τα αγόρια στρέφονται περισσότερο στα Online παιχνίδια – διαδραστικά παιχνίδια μέσω ίντερνετ, ενώ τα κορίτσια εμπλέκονται πιο πολύ με τα κοινωνικά δίκτυα. Ένας έφηβος θα αναζητήσει την αναγνώριση από τους συμπαίκτες του, καθώς θα ανεβαίνει «Level», θα γίνεται πιο δυνατός. Καθώς ολοκληρώνει αποστολές τα περισσότερα παιχνίδια είναι διαμορφωμένα ώστε να προσφέρουν άμεση επιβράβευση. Καθώς η επιβράβευση είναι συχνή, ο παίκτης ενθαρρύνεται να συνεχίσει τις αποστολές. Αυτές οι αποστολές ορισμένες φορές δεν τελειώνουν ποτέ, με αποτέλεσμα ο παίκτης να μένει εγκλωβισμένος χωρίς να το καταλαβαίνει. Κάπως έτσι ξεχνάει φίλους, έχει απότομη συμπεριφορά στους οικείους του, ξεχνάει να κοιμηθεί, να φάει, ακόμα και να προσέξει την υγιεινή του. Η επικοινωνία μαζί του γίνεται δυσπρόσιτη.
Από την άλλη η έφηβη κοπέλα βλέποντας την φτιαχτή πραγματικότητα των κοινωνικών δικτύων (Facebook, Instagram, κ.λ.π.) ακολουθεί πιστά τις πόζες και τις μεθόδους για να είναι αρεστή. Όσο περισσότερους διαδικτυακούς φίλους έχει και όσο πιο πολλά «Like» τόσο νιώθει καλύτερα για τον εαυτό της και αισθάνεται να αυξάνεται η αυτοπεποίθηση της. Έτσι θέλει να συνεχίσει να «κατοικεί» σε αυτό τον κόσμο και να δείχνει την εικόνα που είναι αρεστή.
Ποια σημάδια δείχνουν ότι ο έφηβος έχει «κολλήσει» για τα καλά στο διαδίκτυο και πρέπει να κάνουμε άμεσα κάτι;
Αν ο έφηβος εμφανίσει μια απότομη συμπεριφορά, την οποία δεν συνήθιζε να έχει είναι σημάδι που δείχνει ότι έχει αποστασιοποιηθεί από εμάς. Επίσης αν παρατηρήσουμε αλλαγές στη διατροφή, δηλαδή είτε τρώει πολύ πρόχειρο φαγητό είτε ξεχνάει να φάει είτε παίρνει το φαγητό του και πάει πάλι στο δωμάτιο δείχνει ότι ο έφηβος αφήνει τη διατροφή του σε δεύτερη μοίρα. Παράλληλα αν παρατηρούμε ότι αργεί να κοιμηθεί ή κοιμάται πολύ λίγο είναι διακριτό ότι έχει αποκτήσει μη υγιή σχέση με το διαδίκτυο. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ο διακοπτόμενος ή ο μειωμένος ύπνος δεν βοηθά ένα παιδί που βρίσκεται στην ανάπτυξη. Ούτε χρειάζεται να παραβλέψουμε το γεγονός ότι επειδή κοιμάται 8 ώρες αλλά αντί για 1:00π.μ.-9:00π.μ. κοιμάται 5:00π.μ.-13:00 είναι εντάξει.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε έναν έφηβο να χρησιμοποιεί σωστά και προς όφελος του;
Για να μπορέσουμε να συζητήσουμε θέματα που αφορούν το διαδίκτυο χρειάζεται να μπορούμε να μιλήσουμε στη γλώσσα του εφήβου. Για αυτό το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να του δείξουμε ότι είμαστε εκεί για αυτόν. Ακόμα και αν έχουμε απομακρυνθεί εδώ και καιρό από το να συζητάμε μαζί του, χρειάζεται να δώσουμε χρόνο στο χτίσιμο μια καλής επικοινωνίας από την αρχή. Ο έφηβος από μόνος του έχει την αντίδραση σαν τρόπο διαχείρισης μιας κατάστασης. Δείχνοντας από τη μεριά μας γνήσιο ενδιαφέρον για αυτό με το οποίο ασχολείται στο διαδίκτυο μπορούμε να δούμε τι τον ελκύει τόσο πολύ σε αυτό το χρόνο.
Είναι σίγουρο ότι αν ο έφηβος λάμβανε συχνότερη ενίσχυση από το περιβάλλον του δεν θα την αναζητούσε αλλού σε τόσο μεγάλο βαθμό. Ακόμη και αν δεν είμαστε σε θέση να περνάμε ώρες μαζί του, είναι σημαντικό να επενδύσουμε λίγο χρόνο μέσα στη μέρα και να τον ακούσουμε. Αν ο ίδιος δεν έχει διάθεση, μπορούμε να ξεκινήσουμε να μιλάμε για το πώς είμαστε εμείς και πως πέρασε η μέρα μας ώστε να ενθαρρύνουμε τον ίδιο να μιλήσει για αυτόν. Δεδομένο του ότι κανείς δεν μπορεί να είναι τέλειος αλλά ούτε και να γίνει, μπορούμε να ενισχύσουμε τις μικρές προσπάθειες που κάνει.
Εάν θεωρούμε ότι έχουμε προσπαθήσει και βλέπουμε μια όλο και πιο δύσκολη διαχείριση της συμπεριφοράς του εφήβου είναι σημαντικό να απευθυνθούμε άμεσα σε κάποιον εξειδικευμένο Ειδικό Ψυχικής Υγείας. Αυτός θα μας βοηθήσει να χειριστούμε το θέμα καλύτερα.
Όσο και να έχουμε κουραστεί από την κατάσταση είναι ανάγκη να προλάβουμε τον έφηβο από θέματα που μπορεί να προκύψουν λόγω συχνής χρήσης συγκεκριμένων εφαρμογών στο διαδίκτυο.
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που καθυστερημένα αναζητούν τη βοήθεια του ειδικού. Όταν το παιδί έχει αφήσει για χρόνια τις σπουδές του, όταν δεν αναζητά εργασία πουθενά, όταν δεν έχει τακτοποιήσει την προσωπική του ζωή και η ψυχολογία του έχει πάρει καιρό την κάτω βόλτα. Ακόμη και αν είναι έτσι τα πράγματα δεν πρέπει να απογοητευόμαστε. Η βοήθεια του ειδικού είναι σημαντική.
Ας κατανοήσουμε ότι το παιδί βρίσκεται στο διαδικτυακό κόσμο για τόσο χρόνο διότι δεν του αρέσει ο πραγματικός για κάποιους λόγους. Αντιμετωπίζοντας άμεσα μια τέτοια κατάσταση δεν δείχνει ότι υπήρξαμε ανεύθυνοι γονείς που δεν μπόρεσαν να διαχειριστούν μια τέτοια κατάσταση, αλλά άνθρωποι που αποδεχόμαστε ότι δεν μπορούμε να τα ξέρουμε όλα γιατί είμαστε και εμείς άνθρωποι.

Πέμπτη, 24 Αυγούστου 2017

Τα παιδιά του μέσου όρου




«Είμαι η Στέλλα Τ. και πηγαίνω στην Ε΄Δημοτικού. Ποτέ δεν τα πήγαινα καλά με το σχολείο. Το μόνο που με ενθουσιάζει σε αυτό είναι οι φίλοι μου.
Έχω πολλούς φίλους και περνάμε καλά. Κατά τα άλλα το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι βαριέμαι. Βαριέμαι να διαβάσω. Δεν είναι ότι δεν θέλω να μάθω. Απλά δεν θέλω να μάθω αυτά που μου λένε ότι πρέπει.
Κάθε φορά που έρχεται η στιγμή να πάρουμε ελέγχους στο σπίτι ζούμε στιγμές μεγαλείου. «Αφηρημένη», «δεν δείχνει ενδιαφέρον», « Το μυαλό της είναι αλλού», αυτά ακούει η μαμά μου από τη δασκάλα και της ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι, όπως λέει, αν και εγώ το χρώμα της μια χαρά το βρίσκω. Κοκκινίλες πουθενά!
«Μα καλά βρε παιδί μου, τι θα κάνεις εσύ στη ζωή σου;» και τότε της δίνω την απάντηση που πρέπει μαζί με την πίεση να της ανεβάζει και άλλα πράγματα, αλλά δεν είμαι και γιατρός για να τα προσδιορίσω: «Μπαλαρίνα». Λατρεύω το χορό. Είμαι πολύ καλή απ’ ό,τι λέει η μαντάμ Σόφη. Από πέρυσι, μάλιστα, με έβαλαν στο τμήμα με τα πιο προχωρημένα παιδιά. Πολύ δουλειά, πολύ κούραση, αλλά μου αρέσει.
Τι φταίω εγώ που δεν έχει το σχολείο μάθημα χορού, να πάρω όλα τα άριστα του κόσμου; Και η Λυδία η φίλη μου, δεν είναι και εκείνη πολύ καλή μαθήτρια. Αλλά το καλοκαίρι κέρδισε σε ένα πανευρωπαϊκό διαγωνισμό σκάκι τη δεύτερη θέση. Είναι δύσκολο το σκάκι εγώ ποτέ δεν κατάφερα να καταλάβω αυτό το παιχνίδι…»
Πόσα άραγε παιδιά φοιτούν στα σχολεία μας που τα ταλέντα τους και οι ικανότητές τους χάνονται σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που κυνηγάει την επιτυχία του μέσου όρου; Πόσοι μαθητές έχουν δεξιότητες που καταπνίγονται και ακυρώνονται σε ένα πλαίσιο που επιβραβεύει μόνο επιτυχίες σε μαθηματικά, γλώσσα και γεωγραφίες;
Θα μου πείτε, πολύ λογικά, ότι το σχολείο δεν μπορεί να έχει τόσες εκπαιδευτικές ενότητες; Σωστό και δίκαιο. Θα έπρεπε όμως να είχε έναν άλλο τρόπο προαγωγής της μάθησης και αξιολόγησής της.
Με την παρούσα κατάσταση, βάζουμε στην άκρη ένα ταλέντο σε οποιοδήποτε τομέα, το υποβαθμίζουμε και κρίνουμε και κατακρίνουμε, βάσει των επιδόσεων στα μαθήματα που διδάσκονται στο σχολείο. Είναι τόση η επένδυση που κάνουμε στην αξία της μάθησης στο σχολείο, που τυφλωνόμαστε από αυτή και αφήνουμε τα παιδιά μας να μαραζώνουν γιατί δεν καταλαβαίνουν τις εξισώσεις ή τη διαφορά του επιθετικού προσδιορισμού από το κατηγορούμενο.
Είναι λίγο σαν την ιστορία με το σχολείο των ζώων που φοιτούσε ένα παπί, το οποίο κολυμπούσε με τρομερή δεξιοτεχνία και ταχύτητα και ένας λαγός που έτρεχε σαν τον άνεμο. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους, που περιελάμβανε την παρακολούθηση όλων των μαθημάτων, το παπί δεν μπορούσε να κολυμπήσει πλέον τόσο καλά γιατί οι μεμβράνες των ποδιών του είχαν φθαρεί από το υποχρεωτικό για την τάξη του μάθημα τρεξίματος και ο λαγός κατήντησε πιο αργός από χελώνα γιατί τα πόδια του καταπονήθηκαν από το υποχρεωτικό μάθημα κολύμβησης.
Δεν απαιτώ ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα περιλαμβάνει στο αναλυτικό του πρόγραμμα, μπαλέτο, μουσική, αθλητισμό, τέχνες κλπ κλπ. Απαιτώ όμως ένας σχολείο που δεν θα κατακερματίζει την αυτοεκτίμηση των παιδιών μόνο και μόνο επειδή δεν ενδίδουν σε ένα πρόγραμμα που απευθύνεται στο μέσο όρο.
Οι άνθρωποι, δεν είναι μέσοι όροι. Τα παιδιά καταρρακώνονται και ματαιώνονται, όταν αντιμετωπίζονται με αυτό τον τρόπο. Όμως ο ορυμαγδός μιας κοινωνίας, και συγκεκριμένα της ελληνικής, που θέλει τον άριστο μαθητή και το καλό παιδί, δίνοντας έμφαση στις σχολικές επιτυχίες και αδιαφορώντας για τις άλλες ικανότητες των παιδιών, το μόνο που καταφέρνει είναι να διαλύει την αυτοεκτίμηση τους.
Ουδείς αναμάρτητος, ούτε η γράφουσα, αλλά είναι καλό να έχουμε κάπου στο πίσω μέρος του κεφαλιού μας την περίπτωση αυτή που το σχολείο θέλει να αναπτύξουμε συγκεκριμένες μόνο δεξιότητες. Να λάβουμε συγκεκριμένες πληροφορίες. Ας δώσουμε όμως στα παιδιά μας τη σημασία και το ενδιαφέρον για τις πραγματικές ικανότητές τους και ας τα βοηθήσουμε, όπως μπορούμε, να μην γίνουν ένα παπί που κολυμπάει μέτρια και τρέχει εξίσου μέτρια, και ένας λαγός που κάνει ακριβώς… το ίδιο.
Από Αλεξία Μπακοπούλου
Πηγή: themamagers.gr
Thessaloniki Arts and Culture http://www.thessalonikiartsandculture.gr

Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Γιατί διαλέγω συνέχεια μή διαθέσιμους άντρες;

Άρθρο της Μαρίας Σκαρλάτου ψυχολόγου δημοσιεύτηκε στο https://www.singlewoman.gr

Για να απαντηθεί η ερώτηση πρέπει πρώτα να ορίσουμε τι σημαίνει μη διαθέσιμος άντρας. Μπορούμε να ξεκινήσουμε  και από το αντίθετο: Ποιος είναι ο συναισθηματικά διαθέσιμος άντρας;
Συναισθηματικά διαθέσιμος, είναι ο άντρας που ενδιαφέρεται για τα συναισθήματά σου,
 θέλει να γνωρίσει τους φόβους σου, τους προβληματισμούς σου, τι σε στεναχωρεί,
 τι σε κάνει χαρούμενη, θέλει να γνωρίσει τα αγαπημένα σου πρόσωπα, τους φίλους, 
την οικογένειά σου.
Είναι πρόθυμος να μοιραστεί τα συναισθήματά του και τον ελεύθερο χρόνο του μαζί σου, είσαι προτεραιότητα για αυτόν, θέλει να είναι κομμάτι της  ζωής σου, σου μιλά για όνειρα, σχέδια, αγωνίες προβλήματα, σου δείχνει με κάθε τρόπο ότι είσαι γι’ αυτόν σημαντική. Είναι ανοιχτός να γνωρίσει και να δεσμευτεί. Μπορεί να επενδύσει συναισθηματικά σε σένα και σου δείχνει ότι μπορείς να επενδύσεις σε αυτόν. Ο μη διαθέσιμος δεν εκπληρώνει  τις παραπάνω προϋποθέσεις.
Υπάρχουν γυναίκες που συστηματικά κάνουν σχέση με μη διαθέσιμους άντρες που μπορεί να είναι παντρεμένοι, συναισθηματικά απόμακροι, που δεν δίνουν στη σχέση χώρο, χρόνο. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε πολλούς διαφορετικούς λόγους που θα αναλυθούν παρακάτω.
  • Πολλές επιλογές που αφορούν την ενήλικη ζωή μας, έχουν τις ρίζες τους στην παιδική ηλικία. Γυναίκες που μεγάλωσαν με πατέρα απορριπτικό ή συναισθηματικά απόμακρο θεωρούν ότι έτσι φέρεται ένας άντρας. Αυτό είναι το πρότυπο σχέσης που έχουν βιώσει, κατά συνέπεια επιλέγουν απορριπτικούς ή συναισθηματικά απόμακρους άντρες, επαναλαμβάνοντας τη σχέση με το μπαμπά. 
  • Από ψυχαναλυτική σκοπιά τώρα, γυναίκες που δεν έχουν επιλύσει το σύμπλεγμα της Ηλέκτρας, το οποίο είναι το αντίστοιχο του Οιδιποδείου, προσπαθούν να το λύσουν στην ενήλικη ζωή τους, επαναλαμβάνοντας το, χωρίς να το συνειδητοποιούν. Είναι οι γυναίκες που συνήθως μπλέκουν με παντρεμένους ή δεσμευμένους άντρες, προσπαθώντας να κερδίσουν τον πατέρα ( παντρεμένο ή δεσμευμένο άντρα), ανταγωνιζόμενες τη μητέρα τους (στο πρόσωπο της συζύγου ή συντρόφου του).
  • Η πεποίθηση ότι εγώ θα τον αλλάξω. Μπορεί να έχουν υπερβολική πίστη στις ικανότητες τους ή στην αγάπη τους. Οι άνθρωποι πρέπει να θέλουν για να αλλάξουν, δεν τους αλλάξεις επειδή σου κάνει κέφι, ούτε επειδή τους αγαπάς!
  • Η σιγουριά και βεβαιότητα ότι σε μένα θα φερθεί διαφορετικά. Εδώ επιστρατεύονται δικαιολογίες του τύπου: ‘Ναι ήταν απόμακρος με τις προηγούμενες σχέσεις του, αλλά δεν έφταιγε αυτός αλλά αυτές με τη συμπεριφορά τους’.’ Πρέπει απλώς να κάνω λίγη υπομονή και θα καταφέρω να γίνει όπως θέλω η σχέση’.
  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Μια κατηγορία γυναικών έχει τόσο χαμηλή αυτοεκτίμηση, ώστε να ανέχεται συμπεριφορές που δεν τους αρέσουν θεωρώντας ότι δεν τους αξίζει κάτι καλύτερο. Δεν διεκδικούν για τον εαυτό τους και συμβιβάζονται με συναισθηματικά ψίχουλα.
  • Θέλουν σχέση αλλά χωρίς να έχουν διάθεση να επενδύσουν με άλλα λόγια φοβούνται τη δέσμευση. Όταν δεσμευόμαστε με κάποιον αυτόματα υπάρχει κίνδυνος να χαθεί αυτή η σημαντική δέσμευση. Επειδή δεν το αντέχουμε, κρατάμε αποστάσεις στο συναισθηματικό επίπεδο.  Σε αυτή την περίπτωση ένας μη διαθέσιμος άντρας είναι η καλύτερη επιλογή αφού και σχέση λέμε ότι έχουμε  και εξασφαλίζουμε ότι δεν θα πληγωθούμε.
Αν μια γυναίκα συστηματικά επιλέγει μη διαθέσιμους  άντρες, αυτό κάτι λέει για την ίδια και  τις επιλογές της κι ‘όχι για τους άντρες γενικά. Όταν κάτι γίνει μια φορά το θεωρούμε τυχαίο όταν κάτι επαναλαμβάνεται τότε κάτι κάνουμε εμείς λάθος!

Όπως έλεγε και ο  Karl Gustav Jung «μέχρι να κάνεις το ασυνείδητο, συνειδητό θα κατευθύνει τη ζωή σου και θα το ονομάζεις μοίρα». 

Μια γυναίκα για να αποφύγει την εμπλοκή σε τέτοιες σχέσεις μπορεί να είναι απλά παρατηρητική στην αρχή της γνωριμίας της. Αν τα σημάδια υπάρχουν και αυτή προχωρά, ενώ γνωρίζει τι θα ακολουθήσει μάλλον θα πρέπει να ψάξει η ίδια τον εαυτό της.  Και είναι καλή στιγμή να σκεφτεί  την ψυχοθεραπεία, προκειμένου, να ανακαλύψει τις ασυνείδητες διαδικασίες που την οδηγούν σε αυτή την επιλογή.

Όπως ειπώθηκε παραπάνω, όταν  κάνω μια φορά λάθος επιλογή ( μη διαθέσιμου άντρα) μπορεί να είναι τυχαία. Όταν όμως το λάθος επαναλαμβάνεται, παύει  να είναι τυχαίο. Χωρίς να το συνειδητοποιούμε είμαστε μέρος του λάθους! 

Για να αλλάξει αυτό χρειάζεται πολλή δουλειά με τον εαυτό μας.