Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Γιατί διαλέγω συνέχεια μή διαθέσιμους άντρες;

Άρθρο της Μαρίας Σκαρλάτου ψυχολόγου δημοσιεύτηκε στο https://www.singlewoman.gr

Για να απαντηθεί η ερώτηση πρέπει πρώτα να ορίσουμε τι σημαίνει μη διαθέσιμος άντρας. Μπορούμε να ξεκινήσουμε  και από το αντίθετο: Ποιος είναι ο συναισθηματικά διαθέσιμος άντρας;
Συναισθηματικά διαθέσιμος, είναι ο άντρας που ενδιαφέρεται για τα συναισθήματά σου,
 θέλει να γνωρίσει τους φόβους σου, τους προβληματισμούς σου, τι σε στεναχωρεί,
 τι σε κάνει χαρούμενη, θέλει να γνωρίσει τα αγαπημένα σου πρόσωπα, τους φίλους, 
την οικογένειά σου.
Είναι πρόθυμος να μοιραστεί τα συναισθήματά του και τον ελεύθερο χρόνο του μαζί σου, είσαι προτεραιότητα για αυτόν, θέλει να είναι κομμάτι της  ζωής σου, σου μιλά για όνειρα, σχέδια, αγωνίες προβλήματα, σου δείχνει με κάθε τρόπο ότι είσαι γι’ αυτόν σημαντική. Είναι ανοιχτός να γνωρίσει και να δεσμευτεί. Μπορεί να επενδύσει συναισθηματικά σε σένα και σου δείχνει ότι μπορείς να επενδύσεις σε αυτόν. Ο μη διαθέσιμος δεν εκπληρώνει  τις παραπάνω προϋποθέσεις.
Υπάρχουν γυναίκες που συστηματικά κάνουν σχέση με μη διαθέσιμους άντρες που μπορεί να είναι παντρεμένοι, συναισθηματικά απόμακροι, που δεν δίνουν στη σχέση χώρο, χρόνο. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε πολλούς διαφορετικούς λόγους που θα αναλυθούν παρακάτω.
  • Πολλές επιλογές που αφορούν την ενήλικη ζωή μας, έχουν τις ρίζες τους στην παιδική ηλικία. Γυναίκες που μεγάλωσαν με πατέρα απορριπτικό ή συναισθηματικά απόμακρο θεωρούν ότι έτσι φέρεται ένας άντρας. Αυτό είναι το πρότυπο σχέσης που έχουν βιώσει, κατά συνέπεια επιλέγουν απορριπτικούς ή συναισθηματικά απόμακρους άντρες, επαναλαμβάνοντας τη σχέση με το μπαμπά. 
  • Από ψυχαναλυτική σκοπιά τώρα, γυναίκες που δεν έχουν επιλύσει το σύμπλεγμα της Ηλέκτρας, το οποίο είναι το αντίστοιχο του Οιδιποδείου, προσπαθούν να το λύσουν στην ενήλικη ζωή τους, επαναλαμβάνοντας το, χωρίς να το συνειδητοποιούν. Είναι οι γυναίκες που συνήθως μπλέκουν με παντρεμένους ή δεσμευμένους άντρες, προσπαθώντας να κερδίσουν τον πατέρα ( παντρεμένο ή δεσμευμένο άντρα), ανταγωνιζόμενες τη μητέρα τους (στο πρόσωπο της συζύγου ή συντρόφου του).
  • Η πεποίθηση ότι εγώ θα τον αλλάξω. Μπορεί να έχουν υπερβολική πίστη στις ικανότητες τους ή στην αγάπη τους. Οι άνθρωποι πρέπει να θέλουν για να αλλάξουν, δεν τους αλλάξεις επειδή σου κάνει κέφι, ούτε επειδή τους αγαπάς!
  • Η σιγουριά και βεβαιότητα ότι σε μένα θα φερθεί διαφορετικά. Εδώ επιστρατεύονται δικαιολογίες του τύπου: ‘Ναι ήταν απόμακρος με τις προηγούμενες σχέσεις του, αλλά δεν έφταιγε αυτός αλλά αυτές με τη συμπεριφορά τους’.’ Πρέπει απλώς να κάνω λίγη υπομονή και θα καταφέρω να γίνει όπως θέλω η σχέση’.
  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Μια κατηγορία γυναικών έχει τόσο χαμηλή αυτοεκτίμηση, ώστε να ανέχεται συμπεριφορές που δεν τους αρέσουν θεωρώντας ότι δεν τους αξίζει κάτι καλύτερο. Δεν διεκδικούν για τον εαυτό τους και συμβιβάζονται με συναισθηματικά ψίχουλα.
  • Θέλουν σχέση αλλά χωρίς να έχουν διάθεση να επενδύσουν με άλλα λόγια φοβούνται τη δέσμευση. Όταν δεσμευόμαστε με κάποιον αυτόματα υπάρχει κίνδυνος να χαθεί αυτή η σημαντική δέσμευση. Επειδή δεν το αντέχουμε, κρατάμε αποστάσεις στο συναισθηματικό επίπεδο.  Σε αυτή την περίπτωση ένας μη διαθέσιμος άντρας είναι η καλύτερη επιλογή αφού και σχέση λέμε ότι έχουμε  και εξασφαλίζουμε ότι δεν θα πληγωθούμε.
Αν μια γυναίκα συστηματικά επιλέγει μη διαθέσιμους  άντρες, αυτό κάτι λέει για την ίδια και  τις επιλογές της κι ‘όχι για τους άντρες γενικά. Όταν κάτι γίνει μια φορά το θεωρούμε τυχαίο όταν κάτι επαναλαμβάνεται τότε κάτι κάνουμε εμείς λάθος!

Όπως έλεγε και ο  Karl Gustav Jung «μέχρι να κάνεις το ασυνείδητο, συνειδητό θα κατευθύνει τη ζωή σου και θα το ονομάζεις μοίρα». 

Μια γυναίκα για να αποφύγει την εμπλοκή σε τέτοιες σχέσεις μπορεί να είναι απλά παρατηρητική στην αρχή της γνωριμίας της. Αν τα σημάδια υπάρχουν και αυτή προχωρά, ενώ γνωρίζει τι θα ακολουθήσει μάλλον θα πρέπει να ψάξει η ίδια τον εαυτό της.  Και είναι καλή στιγμή να σκεφτεί  την ψυχοθεραπεία, προκειμένου, να ανακαλύψει τις ασυνείδητες διαδικασίες που την οδηγούν σε αυτή την επιλογή.

Όπως ειπώθηκε παραπάνω, όταν  κάνω μια φορά λάθος επιλογή ( μη διαθέσιμου άντρα) μπορεί να είναι τυχαία. Όταν όμως το λάθος επαναλαμβάνεται, παύει  να είναι τυχαίο. Χωρίς να το συνειδητοποιούμε είμαστε μέρος του λάθους! 

Για να αλλάξει αυτό χρειάζεται πολλή δουλειά με τον εαυτό μας.

Τρίτη, 4 Απριλίου 2017

Εγώ πότε θα γίνω μάνα;


άρθρο της Μαρίας Σκαρλάτου δημοσιεύτηκε στο https://www.singlewoman.gr


Βιολογικά ρολόγια που χτυπούν σε κάποια ηλικία… στερεότυπα για την ολοκλήρωση της γυναίκας μέσα από τη μητρότητα… σκοπός του ανθρώπου… το κοινωνικό  ‘πρέπει’…. οι φίλες που γίνονται μάνες… οδηγούν κάποια στιγμή στο ερώτημα εγώ πότε θα γίνω μάνα;
Τις τελευταίες δεκαετίες η θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία έχει αλλάξει.  Μια γυναίκα δεν πιέζεται στο μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού (με εξαίρεση, μικρές κλειστές γεωγραφικά κοινωνίες)  να παντρευτεί στα 20 ή στα 25, όταν έχει μπροστά της σπουδές και αναζήτηση εργασίας.
Αν και η νοοτροπία έχει αλλάξει, όταν η γυναίκα περάσει τα 30 αρχίζουν οι ερωτήσεις! Οι οποίες  χρόνο με το χρόνο γίνονται πιο πιεστικές και αδιάκριτες.

Φράσεις όπως ‘τα παιδιά δε γίνονται όποτε θέλεις’, ‘τα χρόνια περνάνε κι όταν θα αλλάξεις γνώμη και θα θέλεις παιδιά  το πουλάκι θα έχει πετάξει’ ,  ‘ τώρα πρέπει να κάνεις παιδιά όσο κι εμείς είμαστε νέοι και μπορούμε να βοηθήσουμε’ , ‘εγώ πότε θα αποκτήσω εγγόνι;’  επαναλαμβάνονται με μεγαλύτερη συχνότητα και  δείχνουν πόσο τα στερεότυπα επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης,  τις συμπεριφορές των  ανθρώπων και τις επιλογές τους και τελικά πόσο βαθιά ριζωμένες είναι οι παραδόσεις στην ελληνική οικογένεια και κοινωνία ακόμη κι από ανθρώπους που θεωρούν τους εαυτούς τους αρκετά προοδευτικούς με σεβασμό στις προσωπικές επιλογές.

Άλλωστε δεν είναι εύκολο να αγνοήσει τις κοινωνικές επιταγές που εγγράφονται στο συλλογικό ασυνείδητο.
Αυτό  δείχνει πόσο μια γυναίκα  πιέζεται με φανερούς ή λιγότερο φανερούς τρόπους, ως προς την κατεύθυνση απόκτησης παιδιού άσχετα με τη δική της επιθυμία.  Μπορεί να αγχώνεται και να μπαίνει σε διλλήματα του τύπου ‘κι αν έχουν δίκιο; ΄ τώρα όντως δεν θέλω παιδί, αν όμως θελήσω θα μπορώ;΄’
Μια γυναίκα μόνη από επιλογή ίσως βιώνει μεγαλύτερη πίεση να βιαστεί  να κάνει την όποια  ‘γρήγορη’ επιλογή συντρόφου  προκειμένου να γίνει μάνα, χωρίς η σχέση να τηρεί βασικές προϋποθέσεις. Το να νιώθει μια γυναίκα ότι είναι έτοιμη 100% να γίνει μάνα δεν υπάρχει κι αν υπάρχει δεν είναι αληθινό!  αν όμως το ποσοστό της επιθυμίας είναι πάνω από 75% , τότε μάλλον πρόκειται για αληθινή επιθυμία!

Πως μπορεί μια γυναίκα να ξεχωρίσει αν η επιθυμία απόκτησης παιδιού είναι δική της ή αποτέλεσμα της κοινωνικής πίεσης;

Αρχικά ας ρωτήσει τον εαυτό της γιατί θέλει να γίνει μάνα.
Αν οι απαντήσεις  είναι:
  • για να χαρούν οι γονείς μου που περιμένουν πως και πώς να αποκτήσουν εγγόνι, τόσα έχουν κάνει για μένα και θέλω να τους δώσω χαρά,
  • γιατί οι φίλες μου έχουν γίνει μανάδες κι εγώ νιώθω ότι έμεινα πίσω,
  • γιατί με πιέζει ο σύντροφος,
  • γιατί έφτασα τα 30, τα 35 και πρέπει να βιαστώ,
  • γιατί πιστεύω ότι ένα παιδί θα δώσει νόημα στη ζωή μου, το νόημα που δεν μπορώ να της δώσω εγώ και με ένα μαγικό τρόπο θα γίνω ευτυχισμένη κι όλοι θα μου πουν μπράβο και θα με αποδεχτούν,
μάλλον δεν είναι δική της επιθυμία αλλά συνέπεια πίεσης εξωτερικών παραγόντων.
Άλλες  βοηθητικές ενδείξεις προς αυτή την κατεύθυνση είναι:
  • πώς νιώθει όταν βλέπει μωρά ή μικρά παιδιά,
  • αν της φαίνονται χαριτωμένα τα μικρά παιδιά ακόμη και στις άσχημες στιγμές τους (όταν φωνάζουν, κλαίνε ή στριγγλίζουν)
  • Αν επισκέπτεται  φίλους με μωρά ή μικρά παιδιά και δεν μπορεί να ξεκολλήσει,
  • αν βρίσκεται στον ίδιο χώρο με μικρό παιδάκι και δεν ασχολείστε με τίποτα άλλο εκτός από αυτό,
  • αν δεν την ενοχλεί η σκέψη ότι θα αλλάξει εντελώς ο τρόπος ζωής της.

Μια γυναίκα που είναι μόνη από επιλογή και  δεν επιθυμεί την απόκτηση παιδιού, πρέπει να συνειδητοποιήσει, ότι δεν είναι απαραίτητο να απολογηθεί. Εξάλλου όσο πιο σίγουρη είναι για την απόφαση της, τόσο πιο άνετα θα αντιδρά στα σχόλια και στις αδιάκριτες ερωτήσεις.

Τρίτη, 7 Μαρτίου 2017

Όταν ο πρώην γάμος τριγωνοποιείται.

Άρθρο της Μαρίας Σκαρλάτου, δημοσιεύτηκε στο http://singleparent.gr


Το τρίγωνο σύμφωνα με τη θεωρία του Murray Bowen ( Συστημικό μοντέλο) είναι το το μικρότερο σύστημα σταθερών σχέσεων. Το τρίγωνο (σύστημα 3 ατόμων ) αποτελεί το μόριο κάθε συναισθηματικού συστήματος, είτε αυτό βρίσκεται στην οικογένεια, είτε στο ευρύτερο κοινωνικό σύστημα. Ένα δυαδικό σύστημα είναι ένα ασταθές σύστημα που σε συνθήκες στρες σχηματίζει ένα τρίγωνο. Περισσότερα από τρία άτομα δημιουργούν από μόνα τους μια σειρά από αλληλοεξαρτώμενα τρίγωνα. Το τρίγωνο έχει πάντα δύο θετικές πλευρές και μια αρνητική.

Παραδείγματα που δείχνουν τριγωνοποίηση. Σε μια οικογένεια 4 μελών , όταν η σχέση του ζευγαριού βιώνει μια στρεσογόνα κατάσταση, η μητέρα ή ο πατέρας, μπορεί να δημιουργήσει συναισθηματικά τριγωνοποίηση, σχηματίζοντας  δυάδα με ένα παιδί, δηλαδή μια μορφή συμμαχίας από την οποία περιμένει τη συναισθηματική στήριξη που εκείνη τη χρονική στιγμή δεν μπορεί να της παρέχει ο/η  σύζυγος.

Με τον ίδιο τρόπο όταν ο γάμος ενός ζευγαριού είναι προβληματικός,  ο ένας από τους δύο θα δημιουργήσει τρίγωνο βάζοντας ένα άλλο πρόσωπο στην σχέση. Στο τρίγωνο υπάρχει η δυάδα που συμμαχεί και το τρίτο μέλος που είναι απέναντί τους. Αν σκεφτούμε λίγο θα  βρούμε πολλά τέτοια παραδείγματα τριαδικών σχέσεων.
Στην περίπτωση του πρώην γάμου που τριγωνοποιείται  βρίσκουμε όλα τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν παραπάνω. Όταν δύο πρώην σύζυγοι έχουν καλή σχέση μετά το διαζύγιο αποτελούν ένα δυαδικό σύστημα άσχετα με το αν έχουν χωρίσει. Το δυαδικό σύστημα γίνεται τρίγωνο όταν ο ένας από τους δύο θα δημιουργήσει καινούργια σχέση. Τότε ο/η πρώην που θα μείνει εκτός δυάδας θα πάρει το ρόλο της αρνητικής πλευράς του τριγώνου. Οι συμπεριφορές που συνοδεύουν αυτή τη θέση  συνήθως είναι αμυντικές , βγάζουν θυμό, ζήλια, κόντρα, πικρία που πολλές φορές δεν υπήρχε σε τέτοιο βαθμό, ούτε στην αρχή του χωρισμού.
Σε αυτή τη φάση το πρόσωπο που δημιουργεί νέα σχέση έχει ανάγκη να χαρεί αυτό το στάδιο και προσκολλάται στο καινούργιο άτομο, που γίνεται σημαντικό στη ζωή και στην καθημερινότητά του. Αποφασίζει να διανείμει με διαφορετικό τρόπο το χρόνο του και αυτό είναι πηγή δυσαρέσκειας για τον/την πρώην.  Ο /η πρώην είναι η αρνητική πλευρά του τριγώνου που νιώθει να αποκλείεται από τις καινούργιες εξελίξεις, το πρόσωπο που νιώθει απέξω, που φοβάται, απειλείται από την εμφάνιση  νέου προσώπου και την αλλαγή και ότι θα χάσει την πρότερη καλή σχέση. Αν υπάρχουν παιδιά μπορεί να προκύψει φόβος συναισθηματικής εγκατάλειψής τους.
Όταν ο/η πρώην προχωρά σε μια καινούργια σχέση
  • Θέλει περισσότερο χρόνο με το καινούργιο πρόσωπο για να χαρεί τη σχέση,
  • συνήθως αλλάζει και ο τρόπος που φέρεται στον / στην πρώην γιατί θέλει να αφήσει το παρελθόν πίσω του,
  • αφιερώνει λιγότερο χρόνο, στην επικοινωνία και στα παιδιά ( αν δεν μένουν μαζί του/της)
  • μπορεί να δείχνει ενθουσιασμένος με το καινούργιο πρόσωπο κι αυτό να πληγώνει τον/την πρώην.
Όταν ο/η πρώην μένει πίσω και βλέπει τον άλλο να προχωρά τη ζωή του/της
Πιο δύσκολη συναισθηματικά θέση είναι αυτού που μένει πίσω. Αυτός που προχωρά τη ζωή του αισθάνεται ότι έχει τον έλεγχό της κι αυτός που μένει πίσω ότι υφίσταται τις συνέπειες χωρίς να ελέγχει κάτι. Όμως από τη στιγμή που υπάρχει χωρισμός, το σίγουρα είναι ότι στη ζωή του ενός ή του άλλου αργά η γρήγορα κάποιο πρόσωπο θα εμφανιστεί. Αυτός που μένει πίσω:
  • Νιώθει απέξω, ότι πια αυτός που δημιούργησε σχέση δεν θα είναι το ίδιο διαθέσιμος,
  • νιώθει φόβο ότι η καλή σχέση θα απειληθεί από το καινούργιο πρόσωπο,
  • συγκρίνεται μαζί του /της,
  • υπάρχει φόβος εγκατάλειψης ο οποίος μπορεί να είναι πλαστός αφού προηγήθηκε ο χωρισμός τους,
  • ότι ο/η βιάστηκε να προχωρήσει τη ζωή του και μήπως αυτό σημαίνει ότι δεν πληγώθηκε από το χωρισμό;
  • Υπάρχει ο ενδόμυχος φόβος του γονιού που μένει πίσω ότι ο γονιός που έκανε σχέση θα ξεχάσει τα παιδιά του και τις ευθύνες του απέναντί τους.
Η αλήθεια είναι ότι η φάση αυτή είναι απόλυτα φυσιολογική, γιατί μετά τη σχέση του/της πρώην θα μπουν άλλες ισορροπίες στην μεταξύ τους σχέση. Αν και οι δύο πλευρές προσπαθήσουν με καλή διάθεση παρά τα φυσιολογικά συναισθήματα  δυσαρέσκειας, να δείξουν υπομονή, η σχέση τους θα εξελιχθεί σε άλλο στάδιο άλλωστε  δεν είναι δυνατόν να είναι ακριβώς η ίδια όπως ήταν πριν. Μιλάμε λοιπόν για απώλεια της «καλής σχέσης» και αντικατάστασή της με κάτι νέο και διαφορετικό.
Μαρία Σκαρλάτου    Ψυχολόγος